Mar 07
ANG KUWENTO SA PELIKULA by Bobby Villagracia  |  Posted in Articles  |  on Fri, Mar 7, 2014

Ika-3 Bahagi

Saan nagmumula ang mga kuwento sa pelikula?

Ngunit hindi lamang sa mga kuwento sa pelikula madalas ipukol ang katanungang ito ng mga taong isinilang na may likas na talento sa pagsusulat at nagnanais maging malikhaing manunulat. Naglalaro rin ito sa isipan ng mga nagnanais makapagsulat ng maikling kuwento, nobela at iba pang malikhaing sulatin tulad ng iskrip sa telebisyon, radyo at komiks kung saan unang nagsulat ang may-akda.

Ngunit dahil sa likas kong pagnanais makapagsulat, natutunan kong gamitin sa sariling pagsisikap ang imahinasyon at karanasan upang makasulat ng maikling kuwento noong nag-aaral pa sa elementarya. Ipinadala ko sa pamamagitan ng koreo ang kuwento sa Liwayway magasin ngunit hindi nalathala. Ngunit hindi namatay ng kabiguang ito ang pagnanais kong maging malikhaing manunulat kaya muli akong nag-ambisyong makapagsulat pagkatapos kong muling mabigo sa pahayagan ng high school, kolehiyo at sa pagkakataong ito, sa komiks na noong dekada 80 namamayagpag na basahin sa buong Pilipinas.

Nagpadala ako ng sulat at kuwento para sa komiks kay Ginoong Joe Lad Santos noong taong 1983 na siyang Pangkalahatang Patnugot ng Graphic Arts Service Incorporated ng Roces Group of Companies. Labis ang aking kasiyahan dahil pinahalagahan niya ang aking sulat at kuwento kahit wala ito sa tamang anyo dahil ginawa ko sa mga kuwadradong naglalaman ng usapan at dibuho ng mga tauhan. Sa kaniyang liham, sinabi ni Ginoong Santos na may mag-aalok ng maikling kurso sa pagsusulat sa komiks at abangan ko ito upang matutunan ang tamang paraan ng pagsusulat ng iskrip.

Nagkaroon ng katuparan ang kaniyang sinulat dahil makalipas ang ilang buwan nalathala sa mga komiks ang panawagan sa mga nagnanais mag-aral ng pagsusulat ng iskrip sa komiks. Kaagad kong tinugon ang panawagan kaya nakatanggap ako ng sample ng iskrip sa komiks na sinulat ni Ginoong Rodie Metin at basahing may titulong “Paraan ng Pagsusulat sa Komiks” ni Ginoong Ted Tenorio na inilathala ng Allied Comics Enterprise.

Sa babasahin, puspusan at mabusising ipinaliwanag ni Ginoong Tenorio ang paraan ng pagsusulat sa komiks kabilang ang mga paraan sa pagbuo ng plot o buod ng kuwentong susulatin na tinawag niya sa babasahing “balangkas”. Ayon sa babasahin, may apat na paraan upang makakuha ng ideya na nanganga-hulugan ng plot o buod ang mga nagnanais magsulat sa komiks na para sa akin paraan din sa pagsulat ng maikling kuwento, nobela, iskrip sa pelikula, telebisyon at iba pang uri ng malikhaing sulatin.

Ang “una”, sa pamamagitan ng pagsusuri sa mga bagay-bagay at pagmamasid sa ating kapaligiran o observation.

“Ikalawa”, ang pagbabatay sa sariling karanasan o mula sa karanasan ng ating kapuwa o experience.

“Ikatatlo”, mula sa sariling haka-haka at haka-haka ng ibang tao o imagination.

At “ikaapat”, salig o batay sa naganap na o nagaganap na mga pangyayari sa araw-araw o news report na naririnig sa radyo, napapanuod sa telebisyon, nababasa sa pahayagan at sa kasalukuyan, sa social media.

At sa pagsusulat ko ng iskrip sa komiks simula taong 1983 at sa paglipas ng panahon, napatunayan kong tutuo, kapaki-pakinabang at ito ang tamang paraan upang makakuha ng plot o buod na tinatawag ding balangkas. At sa halos tatlumpong taon kong pagsusulat ng iskrip sa komiks, maikling kuwento, nobela at iba pang malikhaing sulatin naging pangunahin kong bukal ng ideya, buod o balangkas ang imahinasyon sa pagbuo ng mga kuwento ng pag-ibig, katatakutan, hiwaga, katata-wanan, labanan at iba pang paksang hinihiling sulatin ng patnugot o tagapaglatha.

Paminsan-minsan, kung hinihingi ng pangyayari o tagapaglatha, nagmumula ang aking sinulat sa una, ikatatlo at ikaapat na paraan sa pagbuo ng buod o plot sa susulating iskrip sa komiks, maikling kuwento, nobela at iba pang malikhaing sulatin. At natitiyak ko, epektibo rin ang apat na paraang ito sa pagkuha o pagbuo ng plot o buod sa pagsulat ng kuwento sa pelikula na hanggang ngayon isang mailap na pangarap sa may-akda tulad ng telebisyon.

Muli, sa aklat na A Primer for Film-Making nina Kenneth H. Roberts at Win Sharples Jr. sinasabing sa pagbuo ng kuwento, dapat magsagawa ng mabusisi at matiyagang pagkalap ng mga kaganapang makakatulong upang mapaganda at mapahusay ang iskrip na magiging batayan sa paggawa ng pelikula. May nagsasabing kung blueprint ang iskrip ng pelikula, ang kuwento ang puso ng likhang sining na ito ngunit sa aking panaw ito rin ang “kaluluwa”. Batay pa sa aklat, ang mga impormasyon o kaganapang matitipong may kaugnayan sa kuwento ang magiging batayan at kasangkapan upang makasulat ng magandang iskrip para sa pelikulang magbibigay ng kasiyahan sa mga manunuod.

Sinasabi rin sa aklat na ang lugar na pinangyarihan ng kuwento ang pinakamahusay na lugar na pagmumulan ng impormasyon sa pagbuo ng kuwento ngunit hindi nangangahulugang dapat masantabi ang public library, iba’t-ibang babasahin at iba pang bagay na nagbibigay ng kaalaman sa pangyayari o kaganapan.

Iminumungkahi rin sa aklat na dapat magdala ng tape recorder ang isang manunulat sa pananaliksik at pagkalap ng mga impormasyon sa bubuuing kuwento upang maitala ang mga gagawing pakikipag-usap sa mga taong may kaalaman sa paksang nais sulatin higit kung batay ang kuwento sa tunay na pangyayari. Sa pag-uusap o talakayang magaganap, dapat uriratin ng manunulat ang mga paksang may kaugnayan sa kuwento tulad ng pananaw, ideya at nalalaman ng mga tao sa lugar na pinangyarihan upang maitala.

Kinakailangan ding magdala ng camera upang magkaroon ng mga larawan sa lugar na pinangyarihan ng kuwento dahil magiging mahalaga itong sanggunian sa paglikha ng “film’s visual images” o mga larawan magiging batayan sa pagsulat sa kuwento. At higit na magiging epektibo ang hakbang na ito kung gagamit ang manunulat ng video camera na sa kasalu-kuyang panahon, malaganap ng ginagamit kahit ng mga pangkaraniwang tao.

Hindi lamang magsisilbing gabay o sanggunian ng manunulat ang mga larawan at video ng lugar ng pinangyarihan ng kuwento kung hindi makakatulong din sa pagsariwa sa mga kaganapang mahalaga sa susulating iskrip sa pelikula. Paulit-ulit ng napatunayan ang paraang ito ng maraming manunulat sa pagpapayaman ng “visual memory” higit sa mga nagsisimula pa lamang sa masalimuot at mapanghamong mundo ng creative writing o malikhaing pagsusulat.

Batay pa sa aklat nina Kenneth H. Roberts at Win Sharples Jr. matapos makalap ang mga tala, tape recording, still photo-graph at video recording sa lugar ng pinangyarihan, isagawa ang pag-aayos batay sa pagkakasunod-sunod ng pangyayari sa kuwento. At sa muling pagsangguni sa mga nakalap na bagay, kinakailangang matiyak ng manunulat na naaayon ito sa panahon ng pangyayari o time sequence ng kuwento, naka-raan, kasalukuyan at hinaharap. Gayundin sa space sequence o pagkakasunod-sunod ng pangyayari sa lugar at logical sequence o pananaw na may katuturan o halaga sa kuwento ang mga nakalap na mga tala at bagay.

(May karugtong)


Your FEEDBACK can be posted at www.filmacademyphil.org/forum/