Jan 13
ENTERTAINMENT LINGO NG 2008 by Tess Clarin  |  Posted in Articles  |  on Tue, Jan 13, 2009

Sa etymology o origin ng isang word o phrase ay masasabing isang malaking factor ang pagiging contributor ng media. At sa circle ng media ay isang malaking sector ang entertainment sa paglikha o pagpapasikat sa paggamit ng isang salita, bagong likha man o dati na.

Sa isang interview ay sinabi ni Atty. Espiridion Laxa, ang current chairman ng Film Academy, na ang movies ay isang effective na medium sa pagpapalawig ng Tagalog lalo na noong panahon na hindi pa available ang television. Marami raw mga taga-probinsya ang natuto ng Tagalog dahil lamang sa panonood ng ating mga local na pelikula. Kaya naman kung ano ang mapauso sa movies ay nagiging marka na sa atin katulad ng mga gawain at pati na mga pananalita.

Noong early 1980s ay naging palasak ang mga phrases na “kilig to the bones” at “kadiri to death” na unang narinig sa mga artista natin. Gaya ng salitang “bagets” na hindi man direktang nanggaling sa showbiz ay masasabing sumikat ito sa showbiz dahil may movie pa nga na ganito ang title. Ang latest word na created by the entertainment industry ay ang “pasaway” na nagkaroon pa ng kanta.

Sa nakaraang taon ng 2008 ay walang bagong salitang pumailanlang except the word “toxic” na nag-umpisang marinig noong papatapos ang 2007. Ang “hataw” naman ay mahigit isang dekada na pero humahataw pa rin talaga. At syempre hindi pa rin namamatay ang “actually” na kung baga sa movies ay todo-bawi na sa kinita at hindi na mabilang ang replay sa tv.

Para sa list ng top grossers sa mga phrases o salitang uso o naging sikat at gasgas ng nakaraang taon ng 2008 sa loob at labas ng entertainment industry, eto ang nakalap ko mula sa aking pananaliksik.

Ang “sa totoo lang” ang Number 10 sa listahan. Papalaos na itong phrase na “sa totoo lang” dahil kinokontra ito ng mga pilosopo gaya ng pagsagot ng “ibig mong sabihin yung kaninang mga sinabi mo ay hindi totoo?” Pero sa totoo lang ay mahigit 30 years in existence na ang phrase na “sa totoo lang.” Ang phrase na ito ay direct translation ng salitang actually pero minsan nga ay ibang connotation ang naibibigay.

Yan ang dahilan kung bakit ang salitang “actually” ay nasa Number 9 pa rin. Hindi lang ilang dekada ang pamamayani ng “actually” dahil sabi ng lola ko ay magmula nang sumalta ang mga Amerikano dito sa atin ay pumailanlang na ang “actually” at naging part na ng bokabularyong Pilipino. Actually, it is a fact na ang word na actually ay tiyak mong maririnig everyday, hindi lang sa entertainment kundi kahit sa mga offices o sa neighborhood store.

Sa Number 8 nakatuntong ang “toxic” na hindi naman talaga umalagwa nang husto pero nanatiling maririnig sa mga interviews ng kabataan. Ang ibig sabihin ng “toxic” ay tensyonado (tensed) o stressed out pero minsan ay ginagamit ito ng mga taong nasisira ang diskarte sa isang situation (kung may kapalpakang nangyari). Maaari ring gamitin ang “toxic” to mean walang pera kung sasabihin nilang “toxic ang bulsa” na ang ibig sabihin ay tuyot o walang laman.

Number 7 ang salitang “kina-career” na mukhang magtatagal sa entertainment industry dahil ang salitang career ay kakabit ng project na siyang trabaho sa industriya ng mga artista at celebrities. Ang ibig sabihin ng “kina-career” ay isang maliit na bagay na sineseryoso na kung iisipin ay hindi naman dapat seryosohin.

Number 6 in the list is the phrase “in fairness” na malapit na hindi na yata mawawala sa entertainment. Madalas itong marinig kapag may awayan o misunderstanding. At hindi lang ito maririnig sa entertainment kundi pati na rin sa mga newscaster na nahilig na rin yatang gumamit ng “in fairness.”

Ang “move on” ang ating Number 5 dahil mas may dating ito kaysa in fairness. Ginagamit ang “move on” ng mga taong nakipaghiwalay sa kanilang lover o kahit sa mga naalis sa trabaho. Ang phrase na ito ay gamit ding panlaban upang makalimot sa masamang pangyayari gaya ng mga namatayan o nasalanta ng fortuitous events gaya ng bagyo o sunog.

Ang Number 4 natin ay ang word na “closure” dahil ito lang talaga ang salitang sumulpot sa limelight ng nakaraang taon. Dati ay “tapusin” o “isara” ang ginagamit pero ngayon ay “closure” na. Sabi nga ng isang announcer, tuwing maririnig niya ang salitang closure ay parang gusto niyang masuka dahil talaga naman daw nakakaumay. Actually, ang gustong sabihin ng announcer na yun ay obvious namang naggagayahan lang tayo sa paggamit ng mga salita especially ng mga malalalim na English words.

Surprisingly, ang “pasaway” ay nasa Number 3. Mahina na ang gamit ng pasaway pero dahil talagang maraming matigas ang ulo – lalo na sa entertainment industry – kaya ang “pasaway” ay mahirap sigurong mawala sa ating bokabularyo.

Another surprise is our Number 2 na none other than the word “bale.” Kapansin-pansin ang gamit ng salitang “bale” ng mga kabataan sa entertainment industry. Katulad ng salitang “kumbaga” na isang expression, ang “bale”ay ginagamit na pangontra sa hiya (o pagiging camera conscious) ng isang interviewee. By the way, noong bagong lipat si Karen Davila sa ABS-CBN ay very dominant ang salitang “kumbaga” sa kanyang gamit na vocabulary sa radio program niya tuwing hapon sa DZMM. Maraming listeners ang nag-react para patigilin si Karen sa kasasabi ng “kumbaga.”

And the winner of the grand prize is the word “sobra” na siya na yatang pinakasikat na salita among the youth sa taong 2008. Asahan sa mga interview ng kabataan, sa loob ng isang minuto ay hindi puwedeng mawala ang salitang “sobra” dahil talaga yatang sobra na ang gayahan ng mga gamit na salita. At kadalasan pa nga sa mga interviews na yan ay sobra-sobra kung magsalita ng “sobra” ang mga kabataan nating artista.

Sa taong ito, sana ay may kanya-kanya namang pauso ang ating mga artista sa mga bagong salita. Tigilan na rin sana ang paggamit ng mga salitang pang-bakla at bayaan na lang ito sa mga tunay na bakla. Pero in fairness naman sa mga bading, creative talaga sila at magaling silang magpauso.

Sa totoo lang, mahusay tayo sa pag-imbento ng mga meaning ng mga salita gaya ng “salvage” at lately ay “toxic” na nakapasok pa sa ating top 10. For this year 2009, abangan natin kung makakapag-comeback ang obvious, praning, amoy-lupa at iba pang mga words and phrases na hindi na gaanong nagagamit. Wait lang you, okay?

Para sa mga reaksyon, maaari kayong mag-email sa tessclarin@yahoo.com


Your FEEDBACK can be posted at www.filmacademyphil.org/forum/